Giữa thời đại tai nghe không dây, chống ồn chủ động và pin sạc, hai tên tuổi lâu đời của ngành âm thanh lại cùng đưa chúng ta trở về với những chiếc headphone có dây, đệm mút màu cam và khung kim loại mỏng manh. Sony có MDR-3R giá 60 USD. Koss đáp lại bằng một lựa chọn chỉ 30 USD, mang theo hơn bốn thập niên di sản.

Ngày 5/11/2026, Sony giới thiệu MDR-3R, phiên bản hiện đại của chiếc tai nghe từng đồng hành cùng Walkman đầu tiên năm 1979. Thiết kế gần như bước ra từ một bức ảnh cũ: khung đeo mảnh, hai miếng foam màu cam hoặc xanh, không Bluetooth, không pin và không chống ồn.

Nhưng nếu nhìn sang Koss, chúng ta sẽ bắt gặp một câu chuyện thú vị không kém. Thực tế, Koss đã ra mắt KPH40 Retro từ ngày 1/6/2026, trước màn tái xuất của Sony khoảng năm tháng. Và với mức giá chỉ 29,99 USD, hãng âm thanh Mỹ đang có một quân bài đáng gờm trong cuộc hồi sinh văn hóa nghe nhạc có dây.

Nhìn KPH40 Retro, những người từng sử dụng máy cassette bỏ túi hẳn sẽ nhận ra ngay dáng vẻ quen thuộc. Thiết kế này lấy cảm hứng từ hai mẫu headphone Koss P/19 (1982) và KFF/100 (1986). Cả hai đều đại diện cho thời kỳ mà một chiếc tai nghe cần đủ nhẹ để mang theo khắp nơi, đủ đơn giản để sử dụng và đủ tốt để khiến người ta muốn nghe hết một cuộn băng.

KPH40 Retro giữ lại tinh thần ấy: headband bằng thép không gỉ, hai củ tai nhỏ với đệm foam màu cam nổi bật và thiết kế open-back. Không có những lớp nhựa cồng kềnh, không đèn LED, cũng chẳng cần ứng dụng điều khiển.

Ở giữa hai cột mốc lịch sử nói trên còn có một cái tên quan trọng khác: Koss Porta Pro, ra mắt năm 1984. Mẫu tai nghe ấy trở thành một biểu tượng của văn hóa âm thanh di động và vẫn tiếp tục được sản xuất qua nhiều thế hệ. Bởi vậy, KPH40 Retro không đơn thuần là một sản phẩm chạy theo trào lưu vintage. Nó nối tiếp một ngôn ngữ thiết kế mà Koss đã theo đuổi suốt hơn 40 năm.

Driver 60 ohm: Có phải chính là huyền thoại KSC75?

Đây có lẽ là chi tiết khiến giới chơi headphone bình dân chú ý nhất. KPH40 Retro sử dụng dynamic driver trở kháng 60 ohm, độ nhạy công bố 101 dB SPL và dải tần 15 Hz - 25 kHz. Những con số này gần như trùng khớp với Koss KSC75, chiếc tai nghe ear-clip giá rẻ đã được cộng đồng audiophile yêu thích trong nhiều năm. Tuy nhiên, cùng thông số không có nghĩa là cùng driver.

KSC75 sử dụng màng loa phủ titanium dày 2 micromet, giúp tăng độ cứng màng loa và hạn chế biến dạng cơ học. Với KPH40 Retro, Koss chưa công bố chất liệu phủ màng loa, đường kính driver hay xác nhận sử dụng cùng cụm driver với KSC75.

Trong cộng đồng Koss còn xuất hiện nhận định rằng KPH40 Retro có quan hệ gần với dòng driver Porta Pro. Đây vẫn là giả thuyết của người dùng, chưa phải thông tin kỹ thuật được hãng xác nhận. Dù sử dụng cùng một loại driver, âm thanh cũng chưa chắc giống nhau. Lực ép của headband, khoảng cách từ màng loa đến tai và đặc tính của miếng foam đều có thể ảnh hưởng đáng kể đến bass, midrange và treble.

Đó chính là điều khiến một chiếc headphone nhỏ như KPH40 Retro thú vị hơn những con số trên bảng thông số.

Chất âm có đủ sức chơi rock và metal?

Koss quảng bá KPH40 Retro với âm trầm có chiều sâu, trung âm giàu chi tiết và không gian âm thanh rộng nhờ thiết kế open-back.

Những phản hồi ban đầu từ người dùng cũng cho thấy KPH40 Retro không hoàn toàn giống KPH40 Utility. Có người nhận thấy phần upper-mid nổi bật hơn, bass tiết chế hơn, dù khác biệt không quá lớn khi cân bằng mức âm lượng.

Với người nghe rock, đây là những đặc điểm rất đáng quan tâm. Một chiếc headphone có trung âm tốt sẽ giúp guitar điện, giọng hát và tiếng snare hiện diện rõ ràng hơn. Thiết kế mở cũng có thể mang đến cảm giác thoáng đãng khi nghe những bản thu live, classic rock hoặc blues rock.

Tưởng tượng một buổi tối với Five Man Acoustical Jam của Tesla, những phần guitar acoustic đan xen cùng giọng hát gai góc của Jeff Keith, trên một chiếc headphone mang dáng vẻ của chính thời kỳ ấy. Đó là kiểu trải nghiệm mà KPH40 Retro hướng tới.

Nhưng với death metal, technical metal hay metalcore hiện đại, câu chuyện có thể phức tạp hơn. Những bản phối dày, guitar hạ dây và double-kick liên tục đòi hỏi khả năng kiểm soát dải trầm, độ tách lớp và tốc độ đáp ứng tốt.

KPH40 Retro chưa có đủ dữ liệu đo kiểm độc lập để khẳng định sẽ xử lý các thể loại này tốt hơn KSC75 hay những chiếc IEM cùng tầm giá.

Đây là một sản phẩm có nhiều triển vọng cho người nghe rock, nhưng chưa thể xem là lựa chọn tối ưu cho mọi nhánh metal.

Và cần nhớ rằng thiết kế open-back gần như không cách âm. Nó phù hợp với góc nghe nhạc riêng, không phải lựa chọn lý tưởng giữa đường phố ồn ào.

Một chiếc headphone mang tinh thần thập niên 80, còn gì hợp hơn khi khởi động bằng “Tom Sawyer” của Rush (1981)? Hãy để tiếng bass của Geddy Lee, bộ trống Neil Peart và những lớp synthesizer tự trả lời xem Koss KPH40 Retro có thực sự xứng đáng với di sản của mình hay không.

30 USD của Koss đối đầu 60 USD của Sony

Đặt KPH40 Retro bên cạnh Sony MDR-3R, cuộc cạnh tranh trở nên hấp dẫn.

Sony sử dụng driver 23 mm được tái thiết kế dựa trên nguyên mẫu MDR-3, có cổng USB-C tích hợp, microphone và bộ điều khiển trên dây. Giá bán tại Mỹ là 59,99 USD.

Koss giữ cách tiếp cận truyền thống hơn: driver dynamic 60 ohm, dây 3,5 mm dài 1,2 mét, không microphone và không có bất kỳ tính năng điện tử bổ sung nào.

Sự khác biệt lớn nhất không hẳn nằm ở âm thanh, bởi chưa có kết quả đối chiếu trực tiếp đáng tin cậy giữa hai sản phẩm. Nó nằm ở triết lý sử dụng.

Sony bán một phần lịch sử Walkman được hiện đại hóa. Koss bán một chiếc headphone đơn giản để người ta tiếp tục nghe nhạc.

Sony có lợi thế cắm trực tiếp vào điện thoại USB-C tương thích mà không cần mua phụ kiện. Đổi lại, Koss có thể kết nối với máy nghe nhạc, ampli, máy tính hoặc bất kỳ thiết bị nào còn jack 3,5 mm.

Ở mức giá chỉ bằng một nửa, KPH40 Retro tạo ra một câu hỏi khó cho Sony: Người nghe thực sự muốn trả tiền cho trải nghiệm âm thanh, hay cho cảm giác sở hữu một biểu tượng văn hóa?

Cả hai câu trả lời đều có lý.

Thêm một dongle là đủ

Với smartphone ngày nay, người mua KPH40 Retro có thể cần thêm một chiếc DAC dongle USB-C sang 3,5 mm. Không nhất thiết phải đầu tư một bộ DAC/amp đắt tiền. KPH40 Retro có trở kháng 60 ohm nhưng độ nhạy tương đối cao, nên một dongle có khả năng cấp điện và công suất phù hợp là đủ cho nhu cầu nghe nhạc thông thường.

Một lựa chọn đáng tham khảo là JCALLY JM6 Pro, sử dụng chip DAC CX31993 kết hợp amplifier MAX97220. Tại thị trường Việt Nam, các gian hàng đang chào bán mẫu này quanh mức dưới 400.000 đồng, tùy phiên bản và khuyến mãi. DAC không tự động biến một chiếc headphone 30 USD thành tai nghe cao cấp. Nhiệm vụ quan trọng nhất của nó là chuyển đổi tín hiệu sạch, không nhiễu và đủ công suất.

Một cuộc trở lại không cần Bluetooth

Thật trớ trêu khi giữa năm 2026, các hãng âm thanh lại có thể thu hút sự chú ý bằng những thứ từng bị xem là lỗi thời: dây tín hiệu, đệm mút và những chiếc headphone không cần sạc. Sony đang khai thác di sản Walkman, thậm chí tung ra phiên bản MDR-3R hợp tác cùng Stranger Things. Trong khi đó, Koss chọn cách giữ sản phẩm ở mức giá dễ tiếp cận hơn đáng kể.

KPH40 Retro có giá 29,99 USD tại Mỹ, nhưng giá nhập khẩu và phân phối chính thức tại Việt Nam cần được kiểm tra riêng. Đừng nhầm sản phẩm này với KPH40 Utility, mẫu có hệ dây tháo rời và giá niêm yết cao hơn.

Dù lựa chọn Sony hay Koss, có lẽ điều hấp dẫn nhất ở làn sóng retro này không phải những miếng foam màu cam. Đó là việc người nghe đang tìm lại một trải nghiệm giản dị: cắm dây, chọn một album và dành thời gian thực sự cho âm nhạc.

Không pin. Không pairing. Không thông báo phần trăm năng lượng. Chỉ còn âm nhạc.