Rock Hà Nội: Chữ "Dám" của một niềm đam mê

Âm nhạc đến với mọi nhà thông qua đường dây truyền thanh, điển hình là những chiếc loa nhỏ gắn trong các nhà hay những cái loa rè rè treo trên cột điện, những buổi diễn văn nghệ tuyên truyền ở những điểm công cộng. Nhà nào sang mới có những máy nghe Akai băng cối hay đầu đọc đĩa than. Tìm được đĩa, băng càng khó khăn. Tất cả trông chờ vào những người đi lao động nước ngoài vác về. Nếu còn trẻ, bạn sẽ chẳng tưởng tượng ra cái thời ấy. Ngày ấy, nghe nhạc nước ngoài là một thứ cực xa xỉ. Abba, Boney-M có khi đã là cả thế giới. Mãi về sau mới có vài cái đĩa Beatles. Không ai có khái niệm về nhạc rock hay những lối sống quanh nó.

Tôi dần lớn lên và chứng kiến những buổi nhạc sinh viên của ông cậu thứ năm. Thuê một cái hội trường của phường nào đó, mượn mấy cái loa, vài người chơi xập xình những bài hát tiếng Việt, Pháp, tiếng Anh. Chơi nhạc trong ánh sáng đèn vàng, không có các màu xanh đỏ cho một sân khấu. Nhoáng nhoàng đến 9 giờ tối phải thu dọn đồ. Để mặc lũ khán giả toàn trẻ con bên dưới tiu nghỉu. Để có những tối như thế, cậu tôi có khi phải trốn cơm nhà, vừa nghe ông ngoại tôi mắng xong đã lại vác xe đạp trèo tường đi nhờ nhà hàng xóm để đến buổi tập nhạc. Thỉnh thoảng ông ngoại lại phải lên công an phường đón cậu, có khi là cả cậu út về vì tội “nhảy đầm”. Lối sống âu hóa, tây hóa thời đó đồng nghĩa với hư hỏng.

Bẵng đi một thời gian, khi “nhảy đầm”, hát “nhạc Tây” không còn là cái tội để bị bắt lên phường nữa, khi tôi đang mải mê với việc học hành, chẳng biết từ khi nào, hình ảnh những thanh niên tóc dài (không cần phải gội đầu quá liên tục), quần bò rách, áo phông đen (không cần phải giặt quá thường xuyên), hãnh diện lượn xe cuốc trên phố bỗng trở nên ngày càng nhiều. Nó không còn là hình ảnh độc quyền của sinh viên các trường đại học Xây dựng, Kiến trúc, Mỹ thuật, Nhạc viện… Nó trở thành đại diện phần nào cho những cố gắng tạo ra một lối sống mới, trẻ hơn mạnh mẽ hơn của lớp thanh niên cuối thế kỷ 20.

“Dám”

Các quán Rock cà phê mở ra như nấm sau mưa. Quán đầu phố Đinh Tiên Hoàng, dù đường vào lắt léo, dù phải gửi xe bên vỉa hè sát hồ, dù phải lên tận tầng hai vẫn nườm nườm đám khách trẻ ngồi gật gù rũ rượi theo những nhịp nhạc gấp gáp, những âm thanh ằn ằn của guitar điện. Trong đám khói thuốc nghi ngút, tôi luôn nhìn thấy những cuốn sách ôn thi mở nửa chừng nằm cạnh những cốc cà phê đắng ngắt (vì muốn uống không đường cho nó mốt) hay mặn chát vì được cho thêm muối (để có cái vẻ chiêm nghiệm một cuộc đời vừa đắng vừa mặn!)

Lần đầu tiên đến quán Sân Ga , nằm trong đường ray tàu hỏa trên đường Lê Duẩn, tai tôi ù đặc vì những cái loa biểu diễn cỡ lớn đặt ở các góc quán. Lần khác, khi chơi nhạc ở quán đó tôi không khỏi bất ngờ khi thấy các rock fan đu cả lên xà nhà để gật theo nhịp nhạc. Họ tung cho nhau những bình rượu anh đào, cởi trần trùng trục, vung áo cổ vũ ban nhạc. Các fan nữ dịu dàng hơn, họ như gục hẳn vào những chiếc loa, gục sát xuống nền nhà. Một cô bạn đi cùng lần đó về nhà đã bị chảy máu tai. Bản thân tôi không thấy sợ những cảnh đó. Hãy coi đó như một cách để họ xả căng thẳng, thoát khỏi những sức ép học hành, một cách để chảy mồ hôi. Ra về, họ lại thật hiền lành.

Vọng quán, ở ngã tư Vọng, hay quán Hương Đầu Mùa ngoài đê sông Hồng cũng chứng kiến nhiều thăng trầm của các ban nhạc rock. Sau nhiều buổi chơi nhạc, thành viên các ban lại lỉnh kỉnh đàn trống kéo nhau về đây uống cà phê (dù đã là nửa đêm). Nhiều ý tưởng nhen nhóm thành lập các ban nhạc cũng được thì thầm ở các quán cà phê này. Đây cũng là cái chỗ dễ nhất để các rock fan nhìn thấy, làm quen hay nói chuyện với các thần tượng, vốn cũng nghèo như mình. Rock trở thành cái cớ để mọi người gần gũi nhau hơn.

Trong khi ấy các bậc phụ huynh lo lắng về một sự suy đồi mơ hồ nào đó. Âm nhạc sẽ tranh giành thời gian dành cho học hành, việc nhà hay những thú vui tao nhã khác (mà thế hệ họ đã từng trân trọng) như đọc sách, xem phim, tivi… Họ không yên tâm với một sự chống đối trong cách ăn mặc, cách nói chuyện, cách đám con trẻ “hành hạ” hàng xóm bằng thứ âm thanh ầm ĩ ngoại nhập. Họ lo sợ hình ảnh sex tự do, hít ma túy, ăn thịt sống đầy phản kháng trong các đêm rock ở nước ngoài sẽ tràn ngập ở Việt Nam, sẽ nhấn chìm và làm con cái họ hư hỏng.

Tùng John và ban nhạc Desire

Hồi ấy có chuyện một anh bỏ vợ vì… Beatles. Ấy là do đúng giờ cao điểm, vợ cần là quần áo, chồng cần nghe nhạc. Anh này thà mặc quần áo nhầu nát còn hơn nhịn nghe Beatles. Thế là ném cái đài xuống sân, thế là cãi nhau, thế là ra tòa. Lại có tay guitar sẵn sàng vào bệnh viện làm phẫu thuật để các ngón tay có thể doang rộng hơn, chơi các ngón đàn hay hơn. Những người mê rock là những người sống hết mình. Tôi thấy phần lớn họ dám nói, dám làm đến tận cùng, dám sáng tạo và nhất là dám hy vọng. Họ không phải những ca sỹ đến một ngày đẹp trời bỗng nhiên “biến” thành một rocker.

Vận hạn của Rock

Tự mua đàn, trống, tự mua “phơ”, tự trang trải các khoản nhạc phí. Tìm một chỗ “an toàn” cho sự tập nhạc cũng không phải chuyện dễ thời đó. Chớ có dại lôi đàn ra tình tang lúc nửa đêm kẻo hàng xóm và các nhóm tuần tra hỏi thăm. Thế nên, nhiều ban nhóm thời ấy mơ màng đến điều kiện đầy đủ của Bức Tường khi nhóm này được đoàn trường Xây dựng hỗ trợ. Hầu hết các ban rock, những người nghe rock đều phải tự mình cố gắng kiếm tiền bằng cách khác, nghề khác để dành dụm cho một thú chơi, cho một lối sống. Tất nhiên, không tính những kẻ “gồng mình” lên để ép bản thân có thể chạy theo, nghe theo, sống theo rock một cách đầy gượng gạo.

Ban nhạc Bức tường

Sau cái đêm tưởng niệm Beatles biến thành một cuộc tuần hành hỗn loạn quanh hồ Hoàn Kiếm, nhiều rocker, rock fan “chính đạo” đã phải ngậm ngùi ôm đàn, ôm loa lủi thủi ở nhà nhiều năm. Báo chí cũng dành sự quan tâm dè chừng với đám “rốc-rít”. Đến vụ tay ca sỹ Tuấn Evil của ban The Light ngất lăn ra sàn diễn vì phải hát sau nhiều ngày liền đi làm căng thẳng, nhiều báo đã đổ riệt cho anh này cái tội… nghiện (!) Đen đủi là sau đó bất cứ buổi diễn nào có tên ban nhạc này đều được nhẹ nhàng phán… không cấp phép. Chuyện này tiêu biểu cho sự thiếu quan tâm của cộng đồng đến những cố gắng của các tín đồ rock, khi họ cố tạo cho mình một sân chơi mới.

The Light

Mãi đến gần đây, khi một ca sỹ Sao Mai Điểm Hẹn xin được thi bằng một ca khúc rock, người tổ chức chương trình đã quầy quậy kiểu “Thôi, đừng dây vào”. Điều mỉa mai là sau đó vài năm, ca khúc này lại được nhiều nhạc sỹ trong hội đồng nghệ thuật một chương trình lớn, cũng của nhà đài, ghi nhận và trao hai giải thưởng. Lúc này đây tôi nhớ lại câu nói của nhạc sỹ Trương Ngọc Ninh với các ban nhạc trẻ (phần nhiều là rock) trước đêm diễn đáng nhớ trước cửa Ngân hàng Nhà nước, đại ý: Trong thời gian dài, các ban nhạc trẻ đã chưa được quan tâm đúng. Sự phát triển đều là tự phát, các ban nhạc đã phải tự nỗ lực tìm đường đi.

Đêm diễn thông đêm đầu tiên - và có lẽ là duy nhất - các rock fan đông kín quảng tường đã như vỡ òa ra khi gần như tất cả các ban nhạc đều đã (được) chơi đến tận khi mệt nhoài. Khán giả quyết không về khi vẫn còn có rocker muốn trình diễn. Các rocker quyết không dừng lại khi rock fan còn ở lại. Đêm diễn kéo dài đến sáng. Tôi coi đêm đó còn có ý nghĩa hơn một đêm chơi nhạc thông thường. Nó đánh dấu thời khắc xã hội đồng ý công nhận nhạc trẻ, trong đó có rock. Nó đã mở ra thời kỳ văn hóa, lối sống của rock không còn bị chê bôi, dè bỉu như một thứ bệnh dịch. Những người trẻ tuổi hiện đại giờ được quyền nói ý kiến của mình, nghe thứ nhạc mình thích và có quyền bước ra khỏi những lối mòn suy nghĩ.

(Theo Thể thao Văn hóa & Đàn Ông)

---

Trackback(0)

Bình luận (8)

hì hì ,,anh này chắc nhớ lộn rùi..Paganini đi phẩu thuật ngón tay để dang rộng ra hơn,và đây gần như là huyền thoại của dân Violon , vậy mà ở VN cũng có nữa a? dân VN quả là chịu chơi thiệt ,bái phục bái phục..

Gửi bởi: Loa lçng, 11-07-2008 18:00

comment nhảm nhí

Gửi bởi: Leo Anh Kiet, 10-07-2008 12:59

lằng nhằng quá...ai nghe được cứ việc nghe..không nghe được thì để người khác nghe..khác là khác chứ sai thế quái nào được....mà sao không dám nghe chứ..viết gì mà thừa
Bài viết này : Bull Shit.

Gửi bởi: leenhart, 09-07-2008 21:49

Hơi bùn khj thấy ở trong cộng đồng rock Việt có những pác thix la liếm ở các trang web, ròy dùng "kiến thức", cũng như khả năng "nghe" nhạc ròy "phán", kô bít si nghĩ của e có đúng hay sai:
Rockfan là ngồi "nghe", rocker đã nghe, đam mê, họ có thể nghe nhạc nặng chứ, nhưng khả năng biểu diễn của họ là giới hạn, nên họ chọn loại nhạc phù hợp khả năng, có gì saj, Nu và Alt có gì saj, họ dám chọn cho mình dòng nhạc rock phù hợp, tại sao lại kô được công nhận, họ chơi nhạc = tâm hồn, = tình cảm, tại sao lại chối bỏ, đó kô phải là rock sao, rock kô phải nằm ở bản chất sao?Còn các fan của họ, có chứ, nhiều là khác!E đồng ý là nghe các thể loại này mau chán, nhưng có người cảm nhận cái hay của nó = tâm hồn, thì có gì saj!

Gửi bởi: GàMetal, 09-07-2008 20:31

Thế cho hỏi chữ "dám" của Small Fire dc xem là gì? Đó cũng là một Rock band nổi tiếng của HN mà. Hay là nhắc đến thì lại bị là chơi Nu này nọ? Ko phải tôi chê gì bài viết trên, nhưng cảm thấy vẫn còn thiếu...

Gửi bởi: Windy, 09-07-2008 19:55

Tôi yêu rock... và thích bài viết lắm

Gửi bởi: darkmouse, 09-07-2008 15:34

rockm/ thấm vào máu tôi..
but không thik khói thuốc chút nào.. chết sớm.. và khó chịu
thật sự khó chịu..
đó là bản thân tôi thôi.. chứ anh em thik thì cứ mặc
rockfan hay rocker đa số hút thuốc như tàu lửa mà ^^

Gửi bởi: xamminh, 09-07-2008 14:54

1 bài viết rất hay và chân thực :).

rất thik những câu : ~~> Trong đám khói thuốc nghi ngút, tôi luôn nhìn thấy những cuốn sách ôn thi mở nửa chừng nằm cạnh những cốc cà phê đắng ngắt (vì muốn uống không đường cho nó mốt) hay mặn chát vì được cho thêm muối (để có cái vẻ chiêm nghiệm một cuộc đời vừa đắng vừa mặn!) =))

~~~~> Tất nhiên, không tính những kẻ “gồng mình” lên để ép bản thân có thể chạy theo, nghe theo, sống theo rock một cách đầy gượng gạo.

~~~~>Khán giả quyết không về khi vẫn còn có rocker muốn trình diễn. Các rocker quyết không dừng lại khi rock fan còn ở lại. Đêm diễn kéo dài đến sáng .

cảm ơn anh Quadx64 đã chia sẻ 1 bài viết rất hay :)

Gửi bởi: leminh, 09-07-2008 13:39

Họ và Tên:
Email:
Nội dung:
Vui lòng nhập mã chống spam trên vào ô bên dưới
Chú ý: Bình luận của bạn có thể sẻ không được duyệt nếu bạn không đăng nhập. Những lời bình luận có nội dung không tích cực sẽ bị xoá không báo trước! Vui lòng gõ dấu tiếng Việt khi gửi bình luận! Gửi